Netwerkbijeenkomst: lichthinder en nachtnatuur
De avond werd kort geopend door Jan-Willem Lobeek, daarna nam Meriam Tuinhof het woord over om de deelnemers mee op reis te nemen door het thema Donkerte vanuit verschillende perspectieven. Op de vraag waar je rond je woonomgeving de meeste lichthinder ervaart gingen de handen de lucht in en waren het vooral de bedrijventerreinen en grote reclamezuilen die werden genoemd als hinderlijk, fel en onnodige bronnen van kunstlicht.
Lichtbeleid provincie Groningen
Gerben Bergstra is beleidsmedewerker Stilte en Duisternis bij de provincie Groningen en verzorgde een presentatie waarin hij inging op beleid, regelgeving en uitvoering van het lichtbeleid in de provincie. De Rijksuniversiteit Groningen levert een jaarlijks rapport aan de provincie over de staat van lichtvervuiling in Groningen. Aanwezigen konden op kaarten uit dit rapport duidelijk zien dat het meeste opgaande licht afkomstig is van woonkernen, maar ook van industriegebieden als de Eemshaven. Daartegenover staat dat het Nationaal Park Lauwersmeer aantoonbaar donkerder is geworden sinds het gebied tien jaar geleden is gekwalificeerd als Dark Sky Park.
Groningen als donkerste provincie
De provincie Groningen behoort tot de weinige provincies in Nederland die een ambtenaar met de functie ‘Stilte en Duisternis’ hebben. Gerben Bergstra zet zich vanuit deze rol in voor het verbeteren van het lichtbeleid, bijvoorbeeld door het adviseren van gemeenten. Ook bij de Provinciale Staten is het belang van het donker bekend: in juli 2025 werd een door GroenLinks, de SP, de Partij voor de Dieren en de ChristenUnie ingediende motie aangenomen om van Groningen de donkerste provincie van Nederland te maken. Andere opdrachten uit deze motie zijn het streven naar een ‘duisternis akkoord’ tussen Groningse gemeenten én het actief meedoen aan de Nacht van de Nacht. De aangenomen motie vormt daarmee een belangrijk kader voor het verdere beleid rond donkerte, nachtnatuur en lichtvervuiling.
Lichtvervuiling is goed te zien in de afbeelding hieronder over opgaand licht. Plekken met industrie en veel bewoning veroorzaken het meeste licht.
Uitstraling provincie Groningen in 2023
Nachtnatuur én apparatuur
Rudmer Zwerver is ecoloog en natuurfotograaf. In zijn presentatie nam hij ons mee tijdens zijn werk in de nacht. We kregen een inkijkje in de A-kerk, waar maar liefst 300 dwergvleermuizen het trappenhuis bewonen. Voor ecologisch onderzoek liet Rudmer hen in de lichtval lopen, die door een ultrakorte flitser prachtige en meer dan haarscherpe beelden opleveren. Ook keken mee naar nachtactieve dieren via wild- en infraroodcamera’s. Er bleef nog meer dan genoeg over om ons over te verwonderen toen de avond ten einde was.
