Verdubbeling waarnemingen tijdens Week van de Biodiversiteit
Meer dan 10.000 waarnemingen van ruim 1.600 soorten in de gemeente Groningen
Met de challenge Scoor de Soort tijdens de Week van de Biodiversiteit in de gemeente Groningen zijn er meer dan 10.000 waarnemingen gedaan van ruim 1.600 soorten door bijna 800 waarnemers. Dat is bijna het dubbele aantal van 2025, toen er 5.473 waarnemingen werden gedaan van 1.251 soorten door 400 waarnemers. Marco Deenik uit Haren ontving de prijs voor de Meest Bijzondere Soort. Hij legde een pauwoogpijlstaart vast: een indrukwekkende nachtvlinder. Hilly Kreuzen en Adri Akkerman wonnen opnieuw de challenge Meeste Soorten Waargenomen.
25 juni 2026
Ecoloog Jerry Olthuis zat in de jury van de Scoor de soort challenge tijdens de Week van de Biodiversiteit: ‘We zijn erg blij met de waarneming van de pauwoogpijlstaart door Marco Deenik. Hij is een topwaarnemer in de gemeente Groningen, met zelfs de meeste waargenomen soorten binnen de gemeente Groningen. Bijna dagelijks trekt hij eropuit om soorten vast te leggen, en die toewijding levert een schat aan informatie op. Tijdens Scoor de Soort viel ons vooral het grote aantal nachtvlinders op. Bij Marco gaat bijna iedere nacht de led‑emmer aan: een emmer met licht waarmee hij nachtvlinders lokt, om ze ’s ochtends te fotograferen en op naam te brengen. Nachtvlinders komen in alle leefgebieden voor en reageren sterk op veranderingen in hun omgeving. Daarmee zijn ze belangrijke indicatoren voor de kwaliteit van de natuur in een gebied: als het goed gaat met de nachtvlinders, zegt dat iets over de bredere biodiversiteit. Van al die waarnemingen sprong er voor ons één uit: de pauwoogpijlstaart De pauwoogpijlstaart is één van de grotere soorten in Nederland, met een spanwijdte tussen 7 en 9,5 cm. Kenmerkend voor deze soort vlinder is een sterk verminderde roltong, waardoor ze als vlinder helemaal niet eten. De pauwoogpijlstaart leeft puur op de reserves die hij als rups heeft opgebouwd. De soort vormt vaak lokale populaties die zich nauwelijks verspreiden. Haren, met zijn gevarieerde groenstructuur is een goede plek om hem te verwachten.. Deze soort blijft een van de mooiste nachtvlinders van ons land. Voor mij staat deze waarneming symbool voor de passie en volharding van Marco – zichtbaar in al zijn waarnemingen – én voor de schoonheid van zo’n best algemene, maar vaak onbekende soort. Wat mensen zoals Marco vastleggen, helpt ons ecologen binnen de gemeente enorm. Dankzij hun inzet krijgen we een veel beter beeld van de biodiversiteit in Groningen. Platforms als Waarneming.nl zijn daarbij onmisbaar.
Hilly en Adri: opnieuw onverslaanbaar
Wie dacht dat Hilly Kreuzen en Adri Akkerman na hun overwinning in 2025 op hun lauweren zouden rusten, had het mis. Het echtpaar uit de Oosterparkwijk won ook dit jaar de categorie Meeste Soorten Waargenomen met 618 waarnemingen van 1.003 individuen resulteerden in een lijst van 434 soorten. Hun prijs gaat naar de buurttuin bij Van Houten in de Oosterparkwijk, een plek waar ze heel actief zijn en onder andere tegels wipten voor meer groen, en een bijentuin aanlegden. Volgend jaar worden zij ambassadeur van de challenge!
Van dagvlinders tot zeldzame gasten
Een van de opvallendste verschuivingen ten opzichte van 2025 is de spectaculaire toename van dagvlinders. Waar vorig jaar slechts 33 exemplaren van 8 soorten werden geregistreerd, waren dat dit jaar 208 exemplaren van 16 soorten, waaronder de gehakkelde aurelia en het boomblauwtje. Zaten er misschien fanatieke vlinderaars tussen de waarnemers? Of is het een – relatief – goed vlinderjaar? We weten het niet.
Noordse nachtegaal
De meest waargenomen soort is direct één van de meest zeldzame: de noordse nachtegaal werd maar liefst 206 keer gespot. Waarschijnlijk verzamelden vogelaars zich op één locatie om deze zeldzame soort te bewonderen. De steltkluut volgde met 147 waarnemingen, de zwarte ibis met 106. Na negen aansprekende vogelsoorten verscheen het eerste insect in de ranglijst: de akkerhommel, 69 keer gezien.
Zwarte ooievaar met kauwen en vier raven
Enkele andere opmerkelijke meldingen: een mierenboktor, een witvleugelstern en een zwarte ooievaar. Een waarnemer zag ‘m overvliegen en schreef daarbij: ‘Kwam snel omhoog met kauwen, kraaien en 4 (!) raven en gleed af naar West’.
Geheime locatie voor de kleine kartuizerslak
Een waarnemer noteerde zorgvuldig de locatie van een kleine kartuizerslak en besloot die te verhullen, om verstoring te voorkomen. Een verstandige keuze: deze slakkensoort is in Noord-Nederland zeldzaam. Ook dit jaar zat de biodiversiteit niet in de aansprekende soorten, maar klein en verscholen. Zo werden er maar liefst 182 soorten nachtvlinders, 176 kevers en 169 vliegen en muggen gezien: onmisbaar in het web van biodiversiteit.
Ten Boer
Net als vorig jaar waren waarnemingen weer mooi verspreid over de gehele gemeente, met uitzondering van het buitengebied rond Ten Boer. Hier werden maar een paar waarnemingen gedaan. Is het dan zo slecht gesteld met de natuur in dit gebied? In het gebied is de veeteelt dominant, met hier en daar akkerbouw. Dichtheid van soorten zal hier een stuk lager zijn, maar vergis je niet. Er is een kwartel en een blauwe kiekendief waargenomen. Dat zijn prachtige waarnemingen. Er is vooral een gebrek aan waarnemers.
Citizen science werkt
Alles wat tijdens Scoor de Soort wordt geregistreerd, belandt via Waarneming.nl in de Nationale Databank Flora en Fauna. Ecologen, gemeenten, waterschappen en natuurbeheerders gebruiken die data om ecologische trends te volgen en beleid bij te sturen. Zo wordt zichtbaar waar zeldzame soorten opduiken, welke soortgroepen het moeilijk hebben, en waar beheer of inrichting effect sorteert.
Anders leren kijken
Tegelijkertijd draagt deze manier van waarnemen bij aan bewustwording: mensen ontdekken hoeveel soorten er om hen heen leven. Zo draagt citizen science ook bij aan het betrekken van bewoners bij bescherming van de natuur in hun eigen omgeving.
Week van de Biodiversiteit
De challenge vond plaats tijdens de Week van de Biodiversiteit, een initiatief van de gemeente Groningen en acht natuur- en milieuorganisaties die samenwerken onder het manifest ‘Groningen Groen!’: Landschapsbeheer Groningen, Natuurmonumenten, Het Groninger Landschap, Natuur en Milieufederatie Groningen, Staatsbosbeheer, IVN Natuureducatie, KNNV vereniging voor veldbiologie en Avifauna. Dit jaar werden er een zo’n twintig activiteiten georganiseerd in zes dagen tijd en nog een groot aantal buurtactiviteiten.
Tags: