Aan de slag: voor natuur én boeren

5 november 2026

Aan de slag: voor natuur én boeren

Een gezonde leefomgeving is geen luxe. Het is de basis onder ons dagelijks leven. We willen schoon water, gezonde grond, goed voedsel, een toekomst voor onze boeren en een land waar iedereen prettig kan wonen en werken. Maar die basis staat op steeds meer plekken onder druk.

Duidelijkheid is geen luxe, maar noodzaak

Vlak voor de zomer presenteerde minister Van Essen zijn langverwachte plannen voor natuurherstel. In de verdere uitwerking daarvan zien we dat de oorspronkelijke koers grotendeels overeind blijft. Het kabinet blijft inzetten op zones rondom natuurgebieden, waar wordt toegewerkt naar natuurinclusieve landbouw. We zien ook dat het kabinet hierin nog sterker benadrukt dat een integrale aanpak nodig is: zowel bij stikstof, pesticiden als water. Tegelijkertijd krijgen provincies meer ruimte en tijd om met eigen plannen te komen. En hoewel het kabinet erkent dat er stappen gezet moeten worden op pesticiden, komen ze niet over de brug met duidelijke regels die tot beperking moeten leiden.

Uitstel maakt de rekening hoger

Uitstel lijkt misschien de makkelijkste weg, maar maakt de rekening uiteindelijk alleen maar hoger. Voor boeren en voor de samenleving als geheel. We hebben daarom niet nog meer uitstel nodig, maar duidelijke keuzes, heldere regels en een betrouwbare koers – voor stikstof én pesticiden. Hoe eerder er duidelijkheid is, hoe meer tijd boeren krijgen om zich aan te passen en hoe sneller we daadwerkelijk vooruit kunnen.

Onze oproep: neem verantwoordelijkheid

Wij roepen het Rijk op om zo snel mogelijk duidelijkheid te geven over alle regels die gaan gelden binnen de zones rondom natuurgebieden. Daarbij moet ook helder worden hoe het gebruik van pesticiden wordt begrensd.

We roepen de provincies op om snel met concrete plannen te komen en duidelijk te maken waar boeren in hun provincie aan toe zijn. Want uiteindelijk gaat dit niet alleen over natuurgebieden. Het gaat over de kwaliteit van onze leefomgeving. Boeren verdienen duidelijkheid en perspectief. En beide vragen om dezelfde voorwaarde: een overheid die keuzes durft te maken en niet langer wegkijkt. Zoals het kabinet zelf bij de presentatie van het coalitieakkoord zei: aan de slag!

En voor inspiratie: de Handreiking Basiskwaliteit Natuur in het landelijk gebied biedt goede handvatten.