NMF Groningen Samen voor een mooi en duurzaam Groningen.
Menu
Debatten en symposium ‘Energielandschappen’

Debatten en symposium ‘Energielandschappen’

Met ‘Energielandschappen’ voerden we in 2015 en 2016 in Noord-Nederland met scholieren, bewoners en beleidsmakers op drie noordelijke scholen en in drie noordelijke gemeenten een open discussie over de noodzaak van energietransitie en hoe dit te realiseren met oog voor natuur, landschap en leefomgeving. Deze reeks debatavonden werd afgesloten met het drukbezochte symposium ‘Energietransitie in het landschap’.Debatten energietransitie in het landschap Energielandschappen (2)

Debatavonden in de provincie
In de provincies Groningen, Drenthe en Friesland werden discussieavonden georganiseerd over de energietransitie en de effecten daarvan op de omgeving. In de gemeenten Eemsmond, Hoogeveen en Drachten gingen scholieren, beleidsmakers en inwoners met elkaar in gesprek over de nut en noodzaak van de energietransitie en op welke manier dat het beste vorm kan krijgen in hun gemeente. Tijdens de avonden presenteerden scholieren hun visie en plan van aanpak voor de energietransitie in hun gemeenten. Daarna werd er gediscussieerd aan de hand van stellingen zoals:

“Overheden moeten het investeren in alternatieve energieopwekking aan de markt over laten” , “Zonnepanelen mogen alleen op daken” en “We moeten ons niet druk maken over de energietransitie, want de jongere generaties lossen het wel op”.

Debatten energietransitie in het landschap Energielandschappen (4)Tijdens de discussieavonden bleken de deelnemers goed doordrongen van de noodzaak van de energietransitie en was er veel draagvlak voor duurzame opwekking van energie. Wel kwam alle avonden naar voren dat er een betere verdeling van de lusten en de lasten moet komen. Hier ligt een belangrijke rol voor de overheid en lokale energiecoöperaties, vonden de aanwezigen. Het overlaten aan de jongere generaties was er zeker niet bij, de insteek was meer dat alle zeilen bij moeten om de energiedoelstellingen te halen.

Meer informatie
Lees hier meer over de discussieavond in de gemeente Eemsmond.

 

Symposium ‘Energietranisitie in het landschap’
De noordelijke Natuur en Milieufederaties, IVN en Libau organiseerden op 10 maart 2016 een praktijkexcursie en aansluitend een symposium waarin zij inwoners, maatschappelijke organisaties, bestuurders en ambtenaren uit Noord-Nederland meenamen in de steeds urgentere discussie over de inpassing van energie in het landschap.

Anneke Schäfer, directeur Natuur en Milieufederatie Groningen, wijst op de protesten rond een aantal windparken in Noord-Nederland: “Deze plannen zijn opgedrongen aan de omwonenden. Zij zijn niet of te laat betrokken bij de planvorming. Draagvlak voor de plannen ontbreekt. Hier hebben we van geleerd. Willen we deze situatie voorkomen dan moeten we aan de voorkant gezamenlijk een aantal uitgangspunten bepalen. Het symposium draagt hieraan bij.”

Van meet af aan heeft energiewinning onze leefomgeving veranderd. Ontbossing, veenontginning en winning van gas en olie hebben hun sporen nagelaten. Momenteel bouwen we aan een nieuw energielandschap met onder andere windmolens en zonneweides. De energieopwekking wordt hiermee meer lokaal en zichtbaarder in het landschap. Dit levert discussies op over welke energiebronnen waar wel en waar niet ingezet kunnen worden en onder welke voorwaarden.

Whisky
Wim van Gemert, lector energietransitie aan de Hanzehogeschool, vergelijkt tijdens het symposium de rol van het Groningse gasveld in de transitie naar een duurzame energievoorziening met een goede fles whisky: je haalt hem alleen bij bijzondere gelegenheden uit de kast. Dit werd onderschreven door Christian Zuidema docent en onderzoeker aan de faculteit ruimtelijke wetenschappen van de Rijksuniversiteit Groningen: “Als we in dit tempo 160310-Symposium Energietransitie in het landschap NMGdoorgaan met het verstoken en verkopen van ons gas, is die fles whisky binnen 20 jaar leeg. Met een kater van de aardbevingen op de koop toe”.

Samen
Daarnaast concludeerden de deelnemers aan het symposium dat de energietransitie vanwege de schaal en omvang, effect zal hebben op onze leefomgeving en het landschap. Daarom moeten Rijk en provincies gezamenlijk werken aan een visie op energietransitie in ons landschap. Waar past het en op welke schaal? Een goed ontwerp is vaak het halve werk. De Provincie Fryslân doet dit in de ‘werkplaats energie’ met omwonenden zelf. Het is belangrijk dat de directe omgeving meeprofiteert van duurzame energieprojecten, onder meer in de opbrengsten en door een toename van de lokale werkgelegenheid.

Crisis
Tijdens het symposium werd de urgentie van de energietransitie en de noodzaak van een gezamenlijke aanpak breed onderschreven. Groningse ‘energiegedeputeerde’ Nienke Homan vatte dit als volgt samen: ‘Het is al crisis. We hebben aardbevingen in Groningen. Nederland is na Malta het slechtste jongetje van de klas als het gaat om opwekking van duurzame energie. We moeten nog heel hard aan de slag om onze duurzame doelstellingen te halen. En dit moeten we samen doen. Samen met en voor de inwoners. Ook als het gaat om inpassing in het landschap.”

160310-Excursie EnergielandschappenExcursie praktijksituaties
Voorafgaand aan het symposium werd tijdens een excursie een aantal praktijkvoorbeelden bezocht. Zo stonden het zonnepaneelveld Vriezerbrug, het grootschalige windpark bij Delfzijl en de innovatieve kleinschalige houten windmolens van EAZ in Schildwolde op het programma. Dit programma bracht de kansen en spanningen tussen energieopbrengsten en landschap helder in beeld. Theo Hoek, directeur Libau, benadrukt de noodzakelijkheid van de juiste schaal en maat bij de inpassing van energievoorzieningen. “Kleine windturbines en zonnepaneelvelden zijn goed inpasbaar in het kleinschalige cultuurlandschap. Grote windturbines en zonnepaneelvelden niet. Daartoe moet het cultuurlandschap ingrijpend getransformeerd worden. Een ontwerpvraagstuk die een herijking van waarden noodzaakt”.

Meer informatie
Lees hier het volledige verslag van het symposium

 

Contactpersoon Akkeliene Postema

Schrijf u in voor onze nieuwsbrief en ontvang het laatste natuur- & milieunieuws in uw mailbox:
Inschrijven
Volg ons via social media  
 
Wij worden gesteund door:
Nationale Postcode Loterij
CBF