NMF Groningen Samen voor een mooi en duurzaam Groningen.
Menu
De dialoogtafel

De dialoogtafel

Oprichting van de Dialoogtafel

In opdracht van de provincie Groningen ging de commissie Meijer op zoek naar manieren om het perspectief van het gaswinningsgebied te verbeteren. De commissie presenteerde in het najaar van 2013 een rapport met maatregelen die de negatieve effecten van gaswinning moeten compenseren. Die plannen kwamen tot stand in overleg met bewoners, ondernemers, overheden en de NAM. Ze zijn gericht op veiligheid, leefbaarheid en economische ontwikkeling en staan in het rapport Vertrouwen in een duurzame toekomst.

De leden van de commissie Meijer stelden ook vast dat het vertrouwen in de Rijksoverheid en de NAM onder inwoners van Noordoost-Groningen ver te zoeken is. Om dit vertrouwen te herstellen stelde de commissie voor een dialoogtafel op te richten, waar de verschillende belangen en invalshoeken rond gaswinning worden besproken en met elkaar in balans worden gebracht.

Om deze Dialoogtafel vorm te geven is aan Jacques Wallage en Pieter van Geel gevraagd een plan te maken. Op 30 januari 2014 hebben zij hun advies “Aan tafel!“ gepresenteerd. Daarin beschrijven zij onder meer de gewenste werkwijze van de Dialoogtafel en welke mensen/organisaties kunnen aanschuiven. Een belangrijk uitgangspunt is dat de regie voor ontwikkelingen deels in het gebied zelf komt te liggen. De Dialoogtafel is daarbij een belangrijk hulpmiddel.

Tegelijkertijd is op 17 januari 2014 tussen Rijk, provincie Groningen en negen gemeenten een akkoord “Vertrouwen op herstel en herstel van vertrouwen” gesloten, waarin afspraken zijn gemaakt over compenserende maatregelen voor de negatieve gevolgen van de gaswinning. De NAM onderschrijft die afspraken. Het totale pakket is voor een periode van 5 jaar geschat op 1,2 miljard euro. In het akkoord is een essentiële rol weggelegd voor de Dialoogtafel bij de vormgeving en uitwerking van de plannen.

De Dialoogtafel

In maart 2014 is de Dialoogtafel opgericht. De Dialoogtafel heeft tot doel het geschonden vertrouwen in de overheid en de NAM te herstellen. Dit door besluitvorming over schadeherstel en besteding van compensatiegelden dichter bij de mensen en maatschappelijke organisaties in het aardbevingsgebied neer te leggen. Aan de Dialoogtafel nemen 15 verschillende partijen deel die de belangen in het aardbevingsgebied vertegenwoordigen: o.a. gemeenten en provincie, VNO-NCW, LTO Noord, Groninger Dorpen, Libau (cultuurhistorie), woningbouwcorporaties, de Groninger Bodem Beweging en de Natuur en Milieufederatie Groningen (NMG).

Gedurende het bestaan van de Dialoogtafel is er een continue discussie geweest rond de positie en rol van de Tafel in het besluitvormingsproces rond de aardbevingsproblematiek. Het gaat daarbij om de verantwoordelijkheden van de NAM, het Rijk, de provincie en de gemeenten enerzijds en de mogelijkheden van de Tafel (waaraan ook maatschappelijke organisatie zitten) om invloed uit te oefenen anderzijds. De NMG heeft er dan ook meermalen op aangedrongen dat er duidelijkheid moet komen over de wijze waarop besluitvorming plaatsvindt. Zolang dat niet bekend is, hebben besluiten geen bindende waarde. Dat is geen goed uitgangspunt voor herstel van vertrouwen.

Als deelnemer aan de Dialoogtafel heeft de NMG zich hardgemaakt voor een goede waardevermeerderingsregeling. De regeling compenseerde woningeigenaren met minimaal €1.000,- schade met €4.000,- om energiemaatregelen te treffen aan hun woning. We hebben deelgenomen aan de werkgroep die de regeling heeft ontwikkeld. In eerste instantie is een interim-regeling opengesteld. Daarna hebben we meegewerkt aan de definitieve regeling. Wij vonden dat de definitieve regeling meer ambitie mocht hebben; betere aansluiting bij schadeherstel en preventief versterken en de mogelijkheid voor collectieven om het bedrag te investeren in een gezamenlijke energie-installatie. Beide punten zijn meegenomen in de nieuwe regeling. Helaas is vlak voor accordering door de Dialoogtafel de regeling van tafel geveegd met de komst van de NCG.

Naast ons werk aan de Dialoogtafel hebben we ons ingezet op het thema leefbaarheid. Zo hebben we er samen met onze achterban voor gezorgd dat natuur en landschap als thema op de agenda is komen te staan. Voor het programma Lokale Energietransitie is de NMG trekker en hebben we samen met andere partijen het programma uitgewerkt. Dit is de basis geweest voor het energieprogramma dat nu vanuit de NCG wordt uitgevoerd.

 

Evaluatie Dialoogtafel

In juni 2015 presenteerden onderzoekers van de RUG het rapport ‘Dialoogtafel: woorden én daden’. De belangrijkste conclusie is dat de Dialoogtafel goede resultaten heeft bereikt die zonder de Tafel waarschijnlijk niet waren bereikt. Het meest zichtbaar zijn de resultaten op het gebied van leefbaarheid  en waardevermeerdering van woningen. Maar ook wijzigingen van de werkwijze bij schadeafhandeling is voor een groot deel de verdienste van de Dialoogtafel.

Ondanks het resultaat heerst er veel onvrede onder de deelnemers. Partijen hebben zich vanaf de start onvoldoende gerealiseerd dat deze nieuwe vorm van horizontaal overleg tussen overheden en samenleving veel van hen zou vragen. Het onderzoek laat zien dat er blokvorming aan Tafel was. Aan de ene kant stonden overheden en de NAM, die konden terugvallen op professionele organisaties. Zij hadden moeite hun klassieke manier van besturen los te laten en de Tafel te zien als hun maatschappelijke achterban en die steeds te betrekken bij het vormen van beleid. Aan de andere kant stonden de maatschappelijke organisaties, die het werk voor de Tafel naast hun dagelijkse werk moesten doen. Daardoor was het voor hen lastig om tegenwicht te bieden. Van de maatschappelijke partijen vraagt het concept om nieuwe vaardigheden, tijd en investeringen in relaties met de achterban.

Lees verder: De nationaal coördinator (link)

Schrijf u in voor onze nieuwsbrief en ontvang het laatste natuur- & milieunieuws in uw mailbox:
Inschrijven
Volg ons via social media  
 
Wij worden gesteund door:
Nationale Postcode Loterij
CBF